زبان جاوا در سال ۱۹۹۱ ایجاد شد و در ابتدا Oak نام گرفت. پیدایش آن از پروژه ای به نام Green منشا گرفت كه زیر نظر James Gosling و با هدف اتوماسیون وسایل خانگی دنبال می شد. و Oak را در برنامه ریزی این دستگاه ها به عنوان زبانی قدرتمند به كار گرفتند. ولی تا سال ۱۹۹۴ این پروژه در ناامیدی دنبال میشد تا اینكه این تیم توسعه پس از تغییر رویه اینترنت را در اهداف كار خود گنجاند. Oak به Java تغییر نام داده شد تا بتواند به عنوان نشان تجاری ثبت شود.Netsccap Navigator ۰/۲ در سپتامبر سال ۱۹۹۵ از این زبان كه به صورت Applet، به كار می رفت پشتیبانی كرد و Microsoft در اواخر سال ۱۹۹۵ آن را به كار گرفت. از آن زمان به بعد توانایی های این زبان رو به فزونی گذاشت.
در سال ۱۹۹۶ شركت Sun Microsystems نگارش ۰/۱ازJava Development Kit را توسعه داد. و سال بعد نگارش ۱/۱ از JavaBeans پشتیبانی كرد. در سال ۱۹۹۷ شركت Sun بر علیه Microsoft شكایت كرد و این شركت را متهم به نقض توافقنامه مربوط به استفاده از Java درInternet Explorer كرد.
بعد از این سان JDK ۲/۱ و Swing را كه ابزار پیشرفته تری نسبت به Abstract Windowing Toolkit AWTبرای ایجاد رابط گرافیكی كاربر GUI فراهم می كرد ارایه كرد. در حال حاضر JDK در نگارش ۰/۵ و با ویژگی های جدیدی در دسترس است.
و با نام Java ۲j Standard Edition ۲ SE نیز شناخته می شود.
در كنار آن Java ۲j Enterprise Edition ۲EE كه درحال حاضر در نگارش ۴/۱ است برای كاربردهای تجاری ارایه شد. EE۲J تكنولوژی هایی از قبیل JavaServer Pages Enterprise، Servlets،JavaBeans EJB و... را در بر می گیرد.
Java زبانی برای برنامه های توزیع شده است و زبانی شناخته شده در سطح جهانی است كه به كاربر امكان تعامل interactionبا یك صفحه وب را می دهد و برخلاف صفحات ایستای HTML فراتر از خواندن ویا فقط پر كردن یك فرم برای كاربر امكان بازی، چت، انجام محاسبات درصفحات گسترده و حتی دریافت اخباری كه به صورت همزمان به روز رسانی می شوند و خیلی چیزهای دیگر را فراهم می كند.
Java همچنین مستقل از سیستم عامل است. به این معنی كه شما یك برنامه را یك بار می نویسید و این برنامه بر روی هر سیستم عاملی كه ماشین مجازی جاوا (Java virtual machine) یا به اختصار JVM بر روی آن نصب باشد به همان شكل و بدون نیاز به هیچگونه تغییری قابل اجرا خواهد بود.
Java زبانی ساده، كاملا شی گرا، با امنیت بالا و دارای امكانات چندبندی Multi-threading است. از نگارش۲/۱ به بعد ابزارهای Swing، جاوا را به زبانی آسان و جذاب برای ایجاد یك GUL كاربر پسند تبدیل كرده اند. از نقطه نظر دیگر می توان گفت: كه جاوا یك زبان مستقل از سیستم عامل نیست بلكه همانند یك سیستم عامل مستقل و كوچك عمل می كند. همان طور كه درWindows زبان های برنامه نویسی امكان اجرا در بستر Platform مربوط به Windows/Intel را دارند، برنامه های جاوا امكان اجرا در Java/JVM را دارند. و همانند Windows جاوا هم یك بستر نرم افزاری، تجاری و منحصر به یك شركت است.
امروزه بسیاری از شرکت های بزرگ و کوچک دنیا از زبان برنامه نویسی جاوا برای ساخت نرم افزارها و بازیهای خود استفاده می کنند. با نصب جاوا بر روی سیستم خود می توانید نرم افزار ها و یا برنامه هایی که بر پایه زبان برنامه نویسی جاوا نوشته شده اند را اجرا کنید.
بیشترین کاربرد جاوا در اجرای بازی های آنلاین، چت با دیگر کاربران در محیط های چتی که به زبان جاوا نوشته شده اند، دیدن تصاویر 3D و... می باشد. بیشتر این نرم افزار ها و بازی ها نیز از داخل مرورگر ها قابل اجرا بوده و به اصطلاح "applets" و یا ریزبرنامه ها نامیده می شوند.
